VIETSEC Thị trường chứng khoán Quan sát về thanh khoản thị trường

Quan sát về thanh khoản thị trường

Đo lường thanh khoản thị trường chứng khoán Việt Nam

Thời gian gần đây, thanh khoản thị trường rất dồi dào. Giá trị giao dịch bình quân hàng ngày của VNIndex dao động từ 3.200 tỷ đồng – 3.800 tỷ đồng. Thanh khoản cao này liệu có đang là tín hiệu tốt hay không?

Thông thường, một thị trường được xem là có tính thanh khoản gồm 5 yếu tố: (1) tính chặt chẽ, (2) tính tức thì, (3) độ sâu, (4) độ rộng và (5) khả năng co giãn hay theo cách hiểu thông thường là tài sản được chuyển đổi một cách nhanh chóng với chi phí giao dịch thấp. Hiện tại, 2 yếu tố thông dụng hay được đề cập ở thị trường Việt Nam là độ sâu và độ rộng. Thị trường xem là có độ sâu khi có nhiều lệnh giao dịch/nhiều mã được giao dịch nhưng chỉ có tác động không đáng kể lên biến động giá. Thị trường được xem là có độ rộng nếu khối lượng giao dịch trong lệnh đặt lớn nhưng cũng không tác động đáng kể lên biến động giá. Để đảm bảo tính chính xác của thuật ngữ, chúng tôi xin giữ nguyên từ tiếng Anh.

Thị trường 3 và 4 được cho là có độ rộng tốt hơn thị trường 1 và 2 vì khối lượng của lệnh đặt lớn hơn (1000 đơn vị so với 300 đơn vị) nhưng không làm tác động đến giá (chỉ 2 mức giá $49 – $50). Thị trường 4 cũng xem là rộng hơn thị trường 2 bởi giá chỉ bị biến động khi có nhiều lệnh đồng thời khối lượng đặt lớn hơn: ở thị trường 4, 1000 đơn vị có thể bán ở mức giá $49 – $50 trong khi ở thị trường 2, giá trải dài đến mức $46 thì mới có thể bán hết 1000 đơn vị. Thị trường 2 và 4 có độ sâu tốt hơn thị trường 1 và 3 bởi có nhiều lệnh hơn phân bố ở 5 bước giá.

Từ những giải thích trên về độ rộng và độ sâu thị trường, Quỹ tiền tệ thế giới IMF đã giới thiệu một vài chỉ số để đo lường tính thanh khoản của thị trường cổ phiếu mà chúng tôi áp dụng sau đây.

|%∆P|: Giá trị tuyệt đối biến động giá hàng ngày của VNIndex

N: Số lượng mã bình quân giao dịch  ngày

V: Giá trị giao dịch bình quân ngày

K: Vốn hóa thị trường bình quân ngày

Tn=V/K: Tỷ lệ chuyển đổi

|%∆P|/N: Chỉ số thanh khoản (Biến động của giá với số lượng mã giao dịch bình quân ngày) (1)

|%∆P|/V: Chỉ số thanh khoản (Biến động của giá với giá trị giao dịch bình quân ngày) (2)

|%∆P|/Tn: Chỉ số thanh khoản (Biến động giá với tỷ lệ chuyển đổi bình quân ngày) (3)

Kết quả khá thú vị. Quan sát đầu tiên cho thấy biến động ngày của VNIndex có xu hướng giảm dần từ năm 2011 trong khi số lượng mã, giá trị giao dịch, vốn hóa thị trường tăng dần. Duy nhất chỉ có năm 2014, biến động ngày của VNIndex tăng nhẹ. Các chỉ số (1), (2), (3) cũng tăng lên trong năm 2014, cho thấy độ rộng cũng như độ sâu thị trường giảm trong thời gian 2014. Thực tế, chúng ta cũng từng thấy thị trường 2014 biến động mạnh ra sao với nhiều sự kiện lớn lần đầu diễn ra như sự kiện giản khoan Biển Đông, giá dầu suy giảm mạnh do căng thẳng địa chính trị. Nhưng sau đó, 2 năm gần đây, 3 chỉ số thanh khoản trở lại với xu hướng giảm cho thấy nhiều giao dịch lớn được thực hiện nhưng có tác động khá nhỏ lên biến động của VNIndex.

 

Author: Tavern

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *