VIETSEC Thị trường chứng khoán NỖI ĐAU KHÔNG CỦA RIÊNG AI. (tiếp theo)

NỖI ĐAU KHÔNG CỦA RIÊNG AI. (tiếp theo)

Bài này chúng ta sẽ bàn về cổ phiếu thưởng

Các trường hợp công ty cổ phần phát hành thêm cổ phiếu để thưởng cho các cổ đông hiện hữu từ các nguồn thuộc Vốn chủ sở hữu như:

Thặng dư vốn cổ phần,

Quỹ đầu tư phát triển,

Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối,

Quỹ khen thưởng

thì kế toán ghi giảm các nguồn đó và ghi tăng Vốn góp của chủ sở hữu.

( Trong việc ghi chép tài khoản 411- Vốn đầu tư của chủ sở hữu, Bộ Tài chính qui định một trong những nguyên nhân làm tăng Vốn chủ sở hữu là: Bổ sung vốn từ lợi nhuận kinh doanh, từ các quỹ thuộc vốn chủ sở hữu )

Điều đó có nghĩa là cổ phiếu thưởng lấy từ nguồn Vốn chủ sở hữu chính một phần tài sản tăng thêm ( có từ Lợi nhuận) của doanh nghiệp đã được đẩy vào lưu thông. Vì vậy nhiều doanh nghiệp đang cần vốn để mở rộng SXKD đã chọn phát hành cổ phiếu thưởng thay vì thưởng bằng tiền.

Những người quản lý TTCK đã coi việc phát hành cổ phiếu thưởng này làm cho số cổ phiếu đang lưu hành của công ty cổ phần bị pha loãng và vì vậy họ trừ ngay giá trị của cổ phiếu thưởng vào thị giá của cổ phiếu công ty đó vào ngày GDKHQ.

Vậy thế nào là Pha loãng cổ phiếu?

Có một định nghĩa đơn giản như thế này:

Pha loãng cổ phiếu là việc phát hành thứ cấp thêm cổ phiếu phổ thông của một công ty cổ phần dưới nhiều hình thức khác nhau theo quy định của pháp luật.

Nó quá chung chung nên đành dùng một định nghĩa bằng tiếng Anh:

“Stock dilution, also known as equity dilution, is the decrease in existing shareholders’ ownership of a company as a result of the company issuing new equity. New equity increases the total shares outstanding which has a dilutive effect on the ownership percentage of existing shareholders. This increase in the number of shares outstanding can result from employees exercising stock options, or conversion of convertible bondspreferred shares or warrants into stock. This dilution can shift fundamental positions of the stock such as ownership percentage, voting control, earnings per share, and the value of individual shares.”

và lời dịch như sau :

Pha loãng cổ phiếu, còn gọi là pha loãng vốn cổ phần, là sự sụt giảm quyền sở hữu của cổ đông hiện tại của một công ty do công ty đó phát hành cổ phiếu mới. Vốn chủ sở hữu mới tăng tổng số cổ phiếu đang lưu hành có ảnh hưởng đến tỷ lệ sở hữu của cổ đông hiện tại. Việc tăng số lượng cổ phiếu đang lưu hành có thể là kết quả khi nhân viên thực hiện quyền chọn mua cổ phiếu,  hoặc chuyển đổi trái phiếu chuyển đổi, cổ phiếu ưu đãi hoặc chứng quyền thành cổ phiếu. Sự pha loãng này có thể thay đổi các vị trí cơ bản của cổ phiếu như tỷ lệ sở hữu, kiểm soát bỏ phiếu, thu nhập trên mỗi cổ phần và giá trị của từng cổ phiếu.”

Theo cách định nghĩa này thì pha loãng cổ phiếu chỉ xảy ra khi việc phát hành thêm cổ phiếu phổ thông làm cho tỷ lệ sở hữu của mỗi cổ đông bị giảm xuống , thu nhập trên mỗi cổ phần và giá trị của từng cổ phiếu bị giảm xuống .

Cổ phiếu thưởng được chia theo 1 tỷ lệ chung cho các cổ đông. Ví dụ tỷ lệ chia cổ phiếu thưởng là 20% , công ty có hiện có 1000 cổ phiếu , một cổ đông có 150 cổ phiếu, chiếm 15% trong tổng số vốn của công ty, thì sau chia thưởng người đó có 180 cổ phiếu, tổng số cổ phiếu của công ty tăng 20% là 1200 cổ phiếu, như vậy tỷ lệ sở hữu của cổ đông đó vẫn là 15% .

Giá trị của từng cổ phiếu là nói tới giá trị ghi sổ mà ở Việt nam thì giá trị đó được cố định là 10.000 đ, và như vậy số cổ phiếu thưởng không thể làm giảm giá trị cổ phiếu đang lưu hành.

Các công ty thường chia cổ phiếu thưởng sau khi đã xác định kết quả SXKD của giai đoạn trước là cao, do đó thu nhập trên mổi cổ phần không thể bị giảm thua kỳ trước đó.

Như vậy thì việc phát hành cổ phiếu thưởng từ Vốn chủ sở hữu không phải là pha loãng cổ phiếu ! Đương nhiên nó không thể bị trừ vào thị giá của cổ phiếu đang lưu hành vào ngày GDKHQ.

Trong Bảng cân đối kế toán , mục Vốn chủ sở hữu có bao gồm khoản mục Cổ phiếu quỹ , đó là một nguồn khá đặc biệt khi chia cổ phiếu thưởng. Có lẽ các qui định của Bộ Tài chính về cách hạch toán tài khoản Cổ phiếu quỹ hơi bị.. không suôn sẻ, nên các công ty cổ phần hiện nay không dám dùng nó để chia thưởng nữa. Nhưng trong quá khứ cũng có những chuyện bi-hài về cổ phiếu thưởng từ Cổ phiếu quỹ. Theo bài của Hoàng Anh đăng trên Trí thức trẻ chúng ta có một ví dụ cụ thể:

“ Đến năm 2015, thị trường chứng khoán Việt Nam mới ghi nhận 2 trường hợp thực hiện chia thưởng bằng cổ phiếu quỹ. Đó là trường hợp của CTCP Công nghiệp thương mại Sông Đà (STP) và Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín- Sacombank (STB).

Cụ thể, STP đã dùng cổ phiếu quỹ để thưởng cho cổ đông hiện hữu với tỷ lệ 100:15 (sở hữu 100 cổ phiếu được nhận 15 cổ phiếu mới) và ngày giao dịch không hưởng quyền là 11/9.

Trong phiên giao dịch 11/9, giá tham chiếu của STP đã bị điều chỉnh từ 8.900 đồng xuống 7.700 đồng, tương ứng mức điều chỉnh 15%, bằng với tỷ lệ thưởng cổ phiếu. Như vậy, các cổ đông STP đã không có thêm lợi ích thực sự nào từ việc chia thưởng bằng cổ phiếu quỹ.

Tuy nhiên, chỉ sau đó 1 tháng, trường hợp của Sacombank lại là một câu chuyện khác. Cụ thể, Sacombank đã dùng tổng cộng 442,75 triệu cổ phiếu để tiến hành hoán đổi cổ phiếu với Ngân hàng TMCP Phương Nam- Southern Bank, chia cổ phiếu quỹ, thưởng cổ phiếu, chia cổ tức.

Việc phát hành cổ phiếu chắn chắn sẽ dẫn đến việc điều chỉnh giá tham chiếu trên sàn chứng khoán. Tuy vậy, HSX đã không thực hiện điều chỉnh giá đối với 200 triệu cổ phiếu trên tổng số 442,75 triệu cổ phiếu mà Sacombank phát hành ra. Trong đó bao gồm 100 triệu cổ phiếu quỹ và 100 triệu cổ phiếu phát hành hoán đổi Southern Bank.

Như vậy, trong trường hợp của Sacombank, giá tham chiếu đã không bị điều chỉnh bởi việc chia thưởng cổ phiếu quỹ.”

Từ ví dụ trên chúng ta thấy rõ ràng  là UBCK và 2 Sở giao dịch rất tùy tiện trong việc xác định trừ hay không trừ !

Nhân tiện có một câu hỏi : Có ai đó tháo vát nhanh nhẹn tìm ra được cái Văn bản pháp qui nào đã qui định ra việc trừ giá trị cổ phiếu thưởng vào thị giá cổ phiếu đang lưu hành vào ngày GDKHQ ? Nôi dung cụ thể của văn bản đó ra sao? ai ký ? ký ngày tháng năm nào ?

Mọi người ơi, hãy cố gắng tìm cho ra đích danh vị “quới nhân” nào đã ra lệnh : đem vốn tăng thêm của 1 doanh nghiệp cổ phần niêm yết trừ ngay vào vốn đang lưu hành của chính doanh nghiệp niêm yết đó !

Còn nếu như (chỉ là nếu như thôi) không hề có một  Văn bản pháp qui nào về vấn đề này thì ,,, các bạn nghĩ sao???

(còn tiếp)

 
1 bình luận về “NỖI ĐAU KHÔNG CỦA RIÊNG AI. (tiếp theo)”
Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *