VIETSEC Thị trường chứng khoán Lòng tham và nỗi sợ hãi trên thị trường chứng khoán

Lòng tham và nỗi sợ hãi trên thị trường chứng khoán

Với thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam, dù trải qua rất nhiều thăng trầm, có những thứ không hề thay đổi, đó chính là lòng tham và sự sợ hãi, “kẻ thù” số một của nhà đầu tư (NĐT). Liệu NĐT có khống chế được kẻ thù này để tận dụng cơ hội đầu tư chứng khoán một cách tốt nhất.

Lòng tham và sự sợ hãi trong từng giai đoạn của TTCK

Với những NĐT đến với TTCK trong những ngày đầu vẫn còn nhớ thời điểm VN-Index lên đến “đỉnh” vào ngày 25-6-2001 (571,04 điểm). Trong quá trình lên giá đó thị trường đã chứng kiến sự mua vào ồ ạt không có chọn lọc của NĐT, thậm chí mua vào chính những chứng khoán (CK) mà họ đã bán ngày hôm trước. Bởi vì NĐT có niềm tin rất mãnh liệt là cứ mua sẽ có lời mà không biết là có một “kẻ thù” đang khống chế NĐT đó là “lòng tham”. Sau đó hai năm, khi chỉ số VN-Index chạm “sàn” ở mức 130,9 điểm thì đến phiên một “kẻ thù” khác lại thay thế “lòng tham” để khống chế NĐT đó là “sự sợ hãi”. Chính kẻ thù này gây ra tâm lý trái ngược là mất niềm tin và kết quả là bán ra hỗn loạn.

Năm 2007, chỉ số VN-Index chạm “đỉnh” vào ngày 12-3-2007 là 1.171 điểm và đến ngày 02-06-2008 VN-Index chỉ còn 400 điểm (mất gần 2/3 giá trị). Tuy nhiên vẫn chưa có dấu hiệu gì nhận biết VN-Index đã xuống đến “đáy” khi sau đó đáy được thiết lập tại 234 điểm vào 02/02/2009. Trước ngày 12-03-2007 mọi người sẽ thấy “lòng tham” tràn ngập trên TTCK, CK len lỏi vào mọi tầng lớp dân cư. Người người, nhà nhà đổ xô đi mua CK, từ những người dân bình thường như anh xích lô, bà nội trợ cho đến các bác sỹ, kỹ sư… đều tranh nhau mua CK, đẩy VN-Index tăng đến gần 200% kể từ ngày 2-8-2006 (khi đó VN-Index đang ở “đáy” 399 điểm). Tuy nhiên sau ngày này, “sự sợ hãi” dần dần chiếm ưu thế. Nó như một thứ bệnh dịch lây lan khắp thị trường và đến nay vẫn chưa có thuốc đặc trị.

Thật ra các NĐT dù chỉ mới tham gia thị trường vẫn ít nhiều hiểu được điều giản dị này. Nhưng họ vẫn mắc phải và gây ảnh hưởng đến tâm lý của chính họ, dẫn đến thua lỗ trong đầu tư chứng khoán. Để rồi sau khi bình tâm lại, họ nhận thấy nếu mình bình tĩnh hơn thì đã tránh được thua lỗ hay ít ra cũng giảm thiểu được rủi ro.

Làm sao để khống chế được lòng tham và sự sợ hãi?

Đây là một câu hỏi khó. Bài viết này chỉ nhằm nhắc nhở NĐT biết mình đang chống lại “kẻ thù” nào để có những quyết định sáng suốt.

Đầu tiên, NĐT phải tránh quan niệm sai lầm rằng đầu tư chứng khoán là trò cờ bạc. Ý nghĩa của TTCK không phải như vậy, bởi vì cờ bạc không tạo ra giá trị mà chỉ đơn thuần là đem tiền của người này đưa cho người khác. Còn đầu tư chứng khoán có những thời điểm nhiều người cùng thắng và nếu TTCK đi lên thì những chứng khoán trong danh mục đầu tư sẽ được gia tăng về giá trị chứ không phải lấy tiền của người khác bỏ vào tài khoản của NĐT. Thậm chí khi TTCK đi xuống với những phương pháp đầu tư hiệu quả NĐT không những không mất tiền mà vẫn thu được lợi nhuận như khi giá lên. Thực tế trong bất cứ trường hợp nào của thị trường nếu NĐT có một chiến lược đầu tư tốt và tâm lý ổn định NĐT vẫn có thể có một danh mục đầu tư mang lại lợi nhuận.

Một khi loại bỏ được sự ăn thua, NĐT sẽ có cơ hội làm chủ được mình, không cho hai “kẻ thù” đáng sợ kia có cơ hội phát triển. NĐT sẽ mua bán có chiến lược chứ không để lòng tham ảnh hưởng cứ mong giá lên tới “đỉnh” để bán vì khó có thể xác định được đâu là “đỉnh” và bán ra hỗn loạn do tâm lý ăn thua muốn bán bằng mọi cách để giảm lỗ, mong “chạy” trước người khác.

Ngoài ra, NĐT cũng cần xác định là NĐT phải làm chủ được đồng tiền chứ không phải để đồng tiền làm chủ mình. NĐT cần phải bắt đồng tiền làm việc cho mình và sinh lợi chứ không phải chạy theo nó. Như vậy khi giá lên NĐT sẽ tránh được việc mua ồ ạt làm thị trường tăng quá nóng để rồi khi thị trường giảm NĐT lại tranh nhau bán làm cho thị trường bất ổn và những kẻ cơ hội sẽ nhân dịp này thao túng thị trường gây thiệt hại cho đa số NĐT.

Hãy nghe NĐT lừng danh thế giới Warren Buffett nói: “Phải biết tham lam khi người khác lo sợ và lo sợ khi người khác tham lam”. Trong đầu tư có những người thành công và cũng không ít người phải “ôm hận” (kể cả đầu tư bất động sản, vàng…). Điểm khác biệt cơ bản của hai dạng NĐT này là người đầu tư thành công không để tâm lý đám đông ảnh hưởng đến quyết định đầu tư của họ bởi vì “trong đầu tư, số đông không phải luôn luôn đúng”.

Hiện tại, nếu đầu tư vàng để “ôm” là không thích hợp (vì biến động thấp, vàng đang vào dowtrend); còn đầu tư vào bất động sản rất dễ bị mua hớ bởi trò thổi giá của cò điển hình là Đà Nẵng và Sài Gòn vừa qua, thanh khoản lại kém nhất trong các loại tài sản tài chính. Còn đầu tư ngoại tệ chủ trương của Nhà nước đang kiểm soát chặt lại và chênh lệch không nhiều, vì thế khả năng sinh lời sẽ rất kém mà rủi ro lại cao. Vậy còn TTCK, thị trường hiện đang được hỗ trợ tốt bởi chính sách khi thiên thời địa lợi nhân hòa có đủ. Chính phủ năm nay đặt quyết tâm tăng trưởng 6.7%, chính phủ cũng quyết tâm nâng hạng thị trường chứng khoán, triển khai chứng khoán phái sinh… do đó năm 2017 chứng khoán sẽ là kênh đầu tư thuận lợi nhất.

Nhà đầu tư cần phải bắt đồng tiền làm việc cho mình và sinh lợi chứ không phải chạy theo nó. Như vậy khi giá lên nhà đầu tư sẽ tránh được việc mua ồ ạt làm thị trường tăng quá nóng để rồi khi thị trường giảm nhà đầu tư lại tranh nhau bán làm cho thị trường bất ổn.

 

Author: Big_hand

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *