VIETSEC Thị trường chứng khoán 80 sai lầm của nhà đầu tư nhỏ lẻ – Phần 2- Thời điểm mua bán

80 sai lầm của nhà đầu tư nhỏ lẻ – Phần 2- Thời điểm mua bán

Sau khi giới thiệu 80 sai lầm của nhà đầu tư nhỏ lẻ Phần 1 được sự góp ý, hỗ trợ của độc giả. Nay chúng tôi tiếp tục giới thiệu Phần 2 để mọi người cùng trao đổi rút kinh nghiệm trong quá trình đầu tư. Đây là bài viết kinh điển của tác giả LHH từ những năm 2007 nhưng đến nay vẫn là bài học lớn cho giới đầu tư chứng khoán.

1. Bán tiếp thu tiền về và nỗi niềm đau đáu mong muốn quay lại thị trường sớm

Sau khi bán nốt chỗ cổ phiếu còn lại, tôi thu được tiền mặt. Thị trường mỗi ngày giảm thêm chút ít, vì tôi đã bán hết rồi nên thấy mình không bị lỗ thêm nữa (tâm lý vừa mừng) nhưng một sự thật đáng buồn là số tiền chỉ còn lại 75 triệu (tâm lý vừa buồn)

Đầu óc tôi lúc nào cũng quẩn quanh với suy nghĩ: Sao tự nhiên mình dại vậy? Đang yên đang lành lại để mất 25% tài sản. Lúc này tôi lại càng bám sát nghe ngóng tình hình thị trường chứng khoán hơn nữa, vì tôi thấy muốn lấy lại 25% tài sản đã mất – chỉ có cách duy nhất là tiếp tục chơi chứng khoán.

Tâm trạng của tôi lúc này rất kỳ lạ: thị trường hôm nào mà xuống là tôi hỉ hả nhưng lên một chút thôi là tôi nóng hết cả ruột, chỉ sợ đây là đáy rồi, mua vào không kịp sẽ bị người khác tranh mất.

Tôi gọi điện cho cháu trai khẩn khoản:

“Cháu ơi, mua vào được chưa? Bác sốt ruột quá”

Cháu tôi hỏi lại:

“Thế có cổ phiếu nào giảm giá về gần sát tiêu chuẩn Warren Buffet chưa ạ?”.

“Chưa có” – Tôi trả lời“Thế có cổ phiếu nào mua vào được theo phương pháp CAN SLIM?”

“Cũng chưa”

“Thế các nhà đầu cơ lớn có mua khi giá vẫn đang giảm không?”

“Không, họ chỉ bắt đầu mua vào khi thị trường tăng thật sự”

Cháu tôi hỏi tiếp:

“Vậy sao bác mua vào làm gì?”

“Tại bác nóng ruột, tại bác thấy thị trường có lúc xanh được 1 – 2 hôm tăng hẳn mấy chục điểm” (Tất nhiên là tôi không nói tới nguyên nhân chính: bác muốn mua lại ngay để gỡ gạc 25% bị lỗ)

Cháu tôi giải thích:

“Bác biết vì sao thị trường thỉnh thoảng xanh được 1 – 2 phiên không? Bác biết vì sao thị trường mặc dù đang đi xuống nhưng thỉnh thoảng vẫn hồi lại không? Lúc đầu hồi mạnh được 2 – 3 phiên lên năm bẩy chục điểm. Sau này hồi nhẹ lên một hai chục điểm, sau nữa hồi được 5 – 7 điểm rồi lại đi xuống?”

Trạng thái thị trường hiện nay (đi xuống nhưng vẫn có những đợt hồi phục nhẹ – đi xuống tiếp – hồi phục nhẹ nữa – đi xuống …) gọi là trạng thái những nỗ lực hồi phục bất thành trong một xu thế thị trường đi xuống. Những tổ chức lớn hầu như án binh bất động, những tay chơi lớn rút khỏi thị trường (giá trị giao dịch giảm mạnh), chỉ còn những người như bác vẫn đang mong mỏi sớm quay lại thị trường, chỉ cần thị trường chững lại không xuống nữa là nhiều người nhao vào. Thị trường lên một chút nhưng hết lực đẩy (sức cầu yếu quá) lại đi xuống, thêm một số người tiếp tục stop loss. Thị trường giảm tiếp, chững lại là một số người không kiềm chế được lại nhao vào (nhưng đã ít hơn đợt trước) cứ thế… tiếp diễn

Nói thật lòng tôi thấy cháu tôi nói rất đúng, nhưng muốn tiền nằm im ở trong túi chờ thị trường hồi phục hẳn cũng khó khăn không kém việc giữ cổ phiếu mà ngày nào cũng thấy lỗ. Tôi phải cố quên hẳn chuyện tôi đã lỗ 25%.

Nếu bạn lúc nào cũng nghĩ đến khoản tiền đã lỗ và mong ngóng quay lại thị trường thì e rằng sớm hay muộn bạn cũng rơi vào một đợt nỗ lực hồi phục bất thành

2. Giữ nguyên tiền thu được từ việc stop loss và giữ nguyên cổ phiếu có thể phạm sai lầm gì?

Nếu tôi vẫn giữ nguyên trong tài khoản 40% tiền (vừa thu được từ việc bán những cổ phiếu yếu kém) và 60% là cổ phiếu mà tôi coi là tốt thì việc gì sẽ xảy ra?

Sau khi quyết định như trên, tâm lý của tôi thư thái hơn trước nhiều, tôi nhìn thị trường với con mắt bình tĩnh hơn. Thị trường hồi phục một chút tôi vui một chút vì thấy tổng tiền trong tài khoản tăng lên một chút. Thị trường giảm nhẹ tôi cũng không quá buồn vì thấy số tiền đang nắm giữ sẽ mua được nhiều cổ phiếu hơn.

Nhưng sau một thời gian tôi bắt đầu cảm thấy có điều gì đó không ổn? Tôi lại gọi điện cho cháu trai để hỏi về thắc mắc của mình.

“Cháu ơi, bác đang nắm giữ cổ phiếu. Toàn là BCs thôi. Nhưng bác thấy hình như BCs đang phân hóa thành 3 loại:

  • Loại thứ nhất: là lên xuống giá cùng với thị trường, thị trường lên thì cổ phiếu này lên, thị trường xuống thì cổ phiếu này xuống
  • Loại thứ hai: thị trường lên cổ phiếu này lên theo, thị trường xuống cổ phiếu này cũng xuống nhưng không đáng kể, hoặc đứng giá
  •  Loại thứ ba: thị trường lên cổ phiếu này lên theo nhưng tăng giá rất ít, thị trường xuống thì cổ phiếu này xuống theo mạnh”

Cháu tôi cười trả lời:

Đó là chuyện bình thường mà bác, bọn cháu trong nghề gọi là giai đoạn thị trường đánh giá lại giá trị của các BCs.

Vậy bác nên làm thế nào? Vẫn giữ nguyên 40% tiền và 60% cổ phiếu hay có cần hành động gì không?

Câu trả lời của cháu tôi sẽ có ở phần sau, còn nếu tôi tạm dừng quá trình mua mua – bán bán ở đây (thấy mấy ông ở quỹ Tây gọi một cách hoa mỹ là dừng quá trình tái cơ cấu) và giữ nguyên 40% tiền và 60% cổ phiếu thì cũng đòi hỏi bình tĩnh và kiên nhẫn.

Nếu tôi tiếp tục mua mua – bán bán (không phải nhảy sóng nhé, đơn giản chỉ là cân đối tỷ lệ tiền – cổ phiếu trong tài khoản) thì tôi có thể phạm sai lầm gì?

3. Chưa nắm vững nguyên tắc tái cơ cấu mà đã mua mua – bán bán

Thị trường có trí nhớ – tôi vừa học được khái niệm này đấy. Thị trường là một tập hợp các nhà đầu tư, đầu cơ, cũ có, mới có, có quá trình thu nạp người mới, có quá trình đào thải người cũ. Nhưng bản chất của các nhà đầu cơ, đầu tư hầu như không thay đổi theo thời gian (bản chất con người khó thay đổi) nên quá trình vận hành của thị trường là một sự lặp lại. Tuy được lặp lại nhưng biến số đầu vào thay đổi liên tục dẫn tới cường độ đầu ra thay đổi theo. Cháu trai tôi còn nói nhiều lắm, nhưng tựu trung tôi gút lại được mấy ý này:

– BCs nào giảm ít nhất trong đợt suy giảm thì sẽ phục hồi nhanh nhất khi thị trường hồi phục

– Khi thị trường hồi phục thì BCs hồi phục nhanh chậm khác nhau, có nhiều loại hồi phục chậm tới mức làm nản lòng rất nhiều nhà đầu tư

Vấn đề là phải nghiên cứu quá khứ để dự đoán được BCs nào giảm ít, BCs nào sẽ giảm nhiều, BCs nào sẽ hồi phục nhanh, BCs nào sẽ hồi phục chậm nếu bạn có ý định tái cơ cấu danh mục, nếu không cẩn thận bạn sẽ tái cơ cấu nhầm.

Sau khi vỡ vạc ra một số kiến thức, tôi bắt đầu ngồi ngắm nghía danh mục của mình (40% tiền mặt và 60% cổ phiếu tôi cho là tốt).

– Nếu 60% cổ phiếu của tôi chủ yếu là BCs thuộc loại số 2 (may mắn quá, hì hì) vậy là tôi có thể yên tâm chờ đợi. Nhưng cháu tôi có dặn đọc lại mục M trong phương pháp CAN SLIM của ông W.J.O về việc không một cổ phiếu nào có thể đứng ngoài xu hướng của thị trường. Những BCs thuộc loại số 2 có thể trụ được trước hầu hết những giai đoạn điều chỉnh nhưng nó sẽ phải đi theo thị trường khi thị trường bước vào đợt sóng suy giảm cuối cùng. Nếu điều đó xảy ra thì đó là cơ hội giải ngân 40% tiền còn lại. Nói vậy chứ khó bình tĩnh được lắm – trừ khi chuẩn bị tinh thần ngay từ bây giờ.

– Nếu 60% cổ phiếu của tôi chia đều cho cả 3 loại. Lời khuyên là tôi nên quên khái niệm tất cả chúng là BCs đi. Hãy coi loại 2 là BCs. Loại 1 là tầm nhỡ còn loại 3 là trên đường trở thành penny. Do dân mình chưa quen, cứ nghĩ là BCs mãi là BCs chứ khi thị trường phát triển lớn lên, thêm nhiều cổ phiếu tham gia thị trường thì BCs teo dần thành penny là chuyện thường. Sau khi tư duy được đình hình như vậy thì bác quay về mục số 8. Bảo toàn vốn… để suy nghĩ kỹ và quyết định tiếp.

– Nếu 60% cổ phiếu của tôi chủ yếu thuộc loại có giảm mà không có tăng? Tôi không biết mọi người hành động ra sao, riêng tôi – tôi sẽ bán.

Sau khi cơ cấu lần 2 (lần 1 là thanh lý penny) tôi có thêm một ít tiền trong tài khoản. Cháu tôi khuyên giữ lại tiền mặt, đừng mua vào vội.

4. Ơ rê ka – nhảy sóng: có sai lầm không nhỉ?

Khi đang chuẩn bị tái cơ cấu danh mục thì tôi phát hiện ra rằng nhảy sóng vui hơn nhiều? Tôi quyết định không cơ cấu, cơ kéo gì hết mà lấy luôn 40% tiền và 60% cổ phiếu để nhảy sóng. Tôi tức tốc tìm gặp cháu trai để nói cho nó biết phát hiện lớn lao của mình.

“Thế này nhé, cháu nhìn thấy không? Cổ phiếu này giá chỉ xuống đến đây là kịch. Sau đó nó vọt lên, lên đến đây nó lại giảm, nhưng giảm xuống mức cũ là vọt lên. Đấy nhé, nếu bác mua ở đây, bác bán ở đây thế là có 10% rồi. Bác thấy ngoài sàn mấy cụ hưu trí giống bác gọi đó là nhảy sóng đấy. Có thế mà bác không nhìn ra, nhìn thấy sớm có phải kiếm bao nhiêu tiền rồi không?”

Cháu tôi chỉ nhìn tôi và cười, tôi chột dạ:

“Bác nói không đúng à? Nhảy sóng là sai à?”

“Không bác ạ, nhảy sóng là một việc làm bình thường. Nó chỉ sai khi bác không biết nhảy mà… cứ nhảy. Trước đây bác đã chót mua lung tung, sau đó lỗ nên cháu giúp bác tìm cách giảm lỗ. Bây giờ bác lại đang bắt đầu tìm cách mua mua – bán bán để gỡ gạc trong khi thực chất bác chưa hiểu gì cả”

Vậy là nhảy sóng khi chưa hiểu hết về nó là một sai lầm phổ biến và khá tốn tiền nếu nhảy sai. Cháu tôi bắt đầu giảng giải cho tôi: “Ai là người nhảy sóng chuyên nghiệp?”

 

Author: Big_hand

1 bình luận về “80 sai lầm của nhà đầu tư nhỏ lẻ – Phần 2- Thời điểm mua bán”
Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *